22 جولای 2025- مطالعه ی منتشر شده در نشریه Life Metabolism نشان داد که داروی متفورمین- که به عنوان درمان خط اول دیابت نوع ۲ شناخته می شود- دارای اثرات محافظتی قابل توجهی بر کلیه است، اما نحوه عملکرد آن در نواحی مختلف آناتومیکی کلیه تاکنون به طور دقیق مشخص نبوده است.
پژوهشگران با استفاده از فناوری پیشرفته چند-اُمیکس فضایی(spatial multi-omics)، برای نخستین بار نقشه ای دقیق از نحوه تنظیم متابولیسم و بیان پروتئین توسط متفورمین در نواحی مختلف کلیه دیابتی تهیه کردند. با بهره گیری از تصویربرداری طیف سنجی جرمی MALDI-MSI، آن ها هشت متابولیت ناحیه ای مرتبط با شدت نفروپاتی دیابتی(DN) را شناسایی کردند-از جمله NADH، اسید اینوزینیک و سولفاتp- کروزول- که در مسیرهایی مانند متابولیسم پورین، سنتز هورمون های استروئیدی و بیوسنتز کوآنزیم A فعال بودند. درمان با متفورمین این الگوهای متابولیکی را به صورت ناحیه ای به سمت حالت طبیعی تغییر داد؛ به طوری که سطح متابولیت های محافظتی در برخی نواحی افزایش و متابولیت های آسیب زا در نواحی دیگر کاهش یافتند.
تحلیل های پروتئومیک نشان داد که پروتئین Nphs2-که در فیلتراسیون کلیه نقش دارد- یکی از اهداف اصلی متفورمین است. مدل سازی شبکه ای و تحلیل هم بیانی پروتئین ها نشان داد که هر ناحیه کلیه دارای ماژول های پروتئینی و مسیرهای متابولیکی خاصی است، از جمله مسیرهای سیگنال دهی انسولین، متابولیسم پورین و CoA.همچنین، متفورمین در موش‌های دیابتی موجب بهبود قابل توجه قند خون، مقاومت به انسولین و آسیب شناسی کلیه شد. در سطح سلولی، این دارو بیانIL-17 را مهار و Nphs2 را افزایش داد که نشان دهنده نقش ضدالتهابی و محافظت کلیوی آن است. این مطالعه برای نخستین بار با ادغام متابولومیکس فضایی و پروتئومیکس، عملکرد منطقه به منطقه ی متفورمین را در بیماری کلیوی دیابتی رمزگشایی کرده و زمینه ای برای درمان های هدفمند در نواحی خاص کلیه فراهم نموده است.
منبع:
https://www.news-medical.net/news/20250722/Mapping-metformine28099s-kidney-effects-through-spatial-multi-omics.aspx